Gęś domowa (Anser anser f. domestica)
Ptak użytkowy będący formą udomowioną gęsi gęgawy (Anser anser). Domestykacja nastąpiła około 1000 p.n.e.

W tradycyjnej staropolskiej kuchni nie mogło gęsi zabraknąć w dzień św. Marcina (11 listopada), później także na Nowy Rok. Ten smaczny, choć wysokokaloryczny i ciężkostrawny ptak wróżył domowi dostatek. Słynne są też polskie i litewskie przysmaki – półgęski – wędzone piersi gęsie, a także przejęte z żydowskiej kuchni gęsie pipki, czyli nadziewane gęsie szyje.
Gęsina to mięso smaczne, ciemne, o miłym aromacie, niestety najbardziej kaloryczne wśród drobiu – 100 gram to około 345 kcal.

Klasycznym dodatkiem do potrawy z gęsi jest kapusta kiszona lub duszona kapusta czerwona z jabłkami albo gruszkami. Najbardziej popularna jest chyba gęś pieczona nadziewana jabłkami, bowiem winne jabłka wyjątkowo dobrze harmonizują z aromatem gęsiny, wchłaniając przy tym nadmiar tłuszczu.

Aromat gęsiego mięsa, doskonale podkreśla majeranek, mielony kminek lub imbir, którym naciera się ptaka przed pieczeniem. Podroby gęsie, znakomicie nadają się na zupę. Krupnik na gęsinie, to jeden z rarytasów kuchni staropolskiej.

Do pieczenia dobrze jest odciąć szyję i skrzydła. Upieczoną gęś (czas pieczenia gęsi jest wyjątkowo długi, 2–3 godziny), należy skropić zimną wodą i jeszcze wsunąć do mocno nagrzanego piekarnika. Dzięki temu zabiegowi skóra gęsi stanie się apetycznie krucha.